2020
Piwnice k. Torunia

Radioteleskop RT4 znajduje się w Obserwatorium Astronomicznym Instytutu Astronomii Uniwersytetu im. Mikołaja Kopernika w Toruniu i mieści się w Piwnicach koło Torunia. Jest największym radioteleskopem w Europie Środkowej. Został oddany do użytku w 1994 roku. To precyzyjna, paraboliczna antena o średnicy 32 metrów. Zwierciadło główne złożone jest z 336 paneli, każdy wykonany z dokładnością 0,35mm (średnie odchylenie standardowe). Panele zostały zamontowane, a następnie ustawione z dokładnością większą od 0,2mm dzięki klasycznej, opartej na pomiarach laserowych, technice przeglądu. Ostateczna dokładność powierzchni zależy więc od dokładności wykonania poszczególnych paneli. Konstrukcja podpór czaszy radioteleskopu jest sztywna i oparta na zasadzie homologicznej. Grawitacyjne odkształcenia powierzchni parabolicznej określono na 0,14 mm. Pozycja 3,2 metrowego zwierciadła wtórnego jest poprawiana w sposób ciągły aby skompresować homologiczne odkształcenia powierzchni paraboloidy.

Radioteleskop w Piwnicach jest częścią europejskiej i ogólnoświatowej sieci interferometrycznej VLBI (Very Lond Baseline Interferometry). Dzięki temu, polska antena jest ważnym elementem syntetyzowanego radioteleskopu o równoważnej aperturze około 10 tys. kilometrów. Sieć VLBI pozwala między innymi na badania odległych galaktyk i kwazarów, poszukiwania układów planetarnych wokół pulsarów, badania molekuł w gwiazdach i materii międzygwiazdowej.

Na początku 2020 roku Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków wszczął postępowanie w sprawie wpisania Obserwatorium Astronomicznego w Piwnicach do rejestru zabytków.

Źródło: https://www.ca.umk.pl/nauka/instrumentarium/radioteleskopy/32-metrowy-radioteleskop-rt32-rt4/
 

Wymagania projektowe

Po 25 latach użytkowania, w 2020 roku radioteleskop został podany kompleksowej renowacji. Oprócz prac związanych z modernizacją możliwości badawczych radioteleskopu, odnowiono również zabezpieczenia antykorozyjne stalowych konstrukcji radioteleskopu: stalowej, kratownicowej konstrukcji wsporczej oraz czaszy wykonanej z płyt duraluminiowych. Szczególną uwagę należało poświęcić na odpowiednie zabezpieczenie powierzchni odbijających lustra głównego oraz wtórnego.
Całość prac renowacyjnych musiała zakończyć się, zgodnie z harmonogramem, przed jesienną turą obserwacji VLBI.
Dobór powłoki do wykonania nowego zabezpieczenia antykorozyjnego konstrukcji wsporczej i czaszy radioteleskopu w Piwnicach musiał uwzględniać:

  • możliwość zastosowania powłoki gruntującej na podłożu czyszczonym wodą
    do stopnia czystości Wa 1/Wa 2, a w miejscach trudnodostępnych do stopnia
    czystości St 2/St 3,
  • trwałość zaprojektowanego rozwiązania powyżej 15 lat,
  • możliwość uzyskania wymaganej trwałości dla paneli z duraluminium przy
    systemie powłokowym nie przekraczającym grubości nowej powłoki
    maksimum 160 μm (+/- 40 μm),
  • matowe wykończenie powłoki nawierzchniowej,
  • elastyczność powłoki.

 

Źródło: https://portal.umk.pl/pl/article/radioteleskop-rt4-jak-nowy

Rozwiązania Sika

Podstawowym zagadnieniem przy remontach istniejących powłok antykorozyjnych jest stosowanie odpowiednio dobranych i kompatybilnych materiałów tworzących współpracujące systemy. Należy też uwzględnić możliwości przygotowania podłoża konstrukcji. Kompleksowe rozwiązania Sika pozwalają na wykonywanie trwałych powłok spełniającymi wymagania inwestorów i projektantów.

Uwzględniając wymagania projektowe, do renowacji powłok antykorozyjnych radioteleskopu w Piwnicach zastosowano dwa systemy Sika:

  • System I (lustro czaszy i lustro wtórne czyli płaszczyzny odbijające anteny): powłoka SikaCor® 6630 High Solid w kolorze białym (RAL 9010) - 160μm
  • System II (strona nieodbijająca paneli, "podkonstrukcja" paneli oraz pozostałe elementy stalowe radioteleskopu): powłoka gruntująca SikaCor® 6630 Primer - 80 μm, powłoka nawierzchniowa SikaCor® 6630 High Solid w kolorze białym (RAL 9010) – 2x80 μm
 
System SikaCor®-6630 to uniwersalny, grubowarstwowy system powłokowy do zabezpieczania stali, stali ocynkowanej, metali nieżelaznych, tworzywa sztucznego i drewna składający się z następujących materiałów: SikaCor® 6630 High Solid, SikaCor®-6630 High Solid EG, SikaCor® 6630 Primer i SikaCor®-6630 CU.

SikaCor® 6630 High Solid jest niskorozpuszczalnikową, wysychającą w procesie utleniania, grubowarstwową powłoką bazującą na modyfikowanej mieszance żywic syntetycznych, zawierającą aktywne pigmenty antykorozyjne.
SikaCor® 6630 High Solid
szczególnie nadaje się do renowacji starych powłok. Charakteryzuje się szybką i łatwą aplikacją przyjazną dla środowiska oraz doskonałą przyczepnością do wielu rodzajów podłoża. Zapewnia trwałą ochronę antykorozyjną, również na ręcznie oczyszczonych podłożach.

Łącznie wykonano powłokę antykorozyjną na około 10 tys. m2.

Zastosowane materiały:

Uczestnicy projektu

HOTEL NYX
Właściciel:

Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej, Instytut Astronomii

Inwestor:
Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

Wykonawca:
NERGON S.A. Toruń

Sika Poland:
Krzysztof Maciejewski